Tình yêu có đảm bảo hôn nhân hạnh phúc?

Tình yêu có đảm bảo hôn nhân hạnh phúc?

Ai cũng nói muốn có hôn nhân hạnh phúc trước hết phải có tình yêu nên từ đó người ta dễ tin rằng cứ có tình yêu sẽ có hôn nhân hạnh phúc. Nhưng mới đây, nhà nghiên cứu tâm lý gia đình người Mỹ, Peter Hector trong cuốn sách nổi tiếng “Love is no guarantee” cho rằng để hôn nhân hạnh phúc chỉ tình yêu thôi không đủ. Không những thế nó còn là mạo hiểm nếu chúng ta kết hôn chỉ vì tình yêu.


Ơ thời đại chúng ta, chẳng ai bắt được người này phải kết hôn với người kia, trừ khi chính họ muốn. Nói khác đi, hầu hết các cuộc hôn nhân ngày nay đều bắt đầu bởi tình yêu. Nhưng trong vài ba thập kỷ vừa qua, những cuộc hôn nhân vì tình yêu đổ vỡ hàng loạt trên phạm vi toàn cầu. Chỉ tính riêng nước Mỹ, theo một thông kê gần đây cho biết, ở quốc gia này, 1/3 những cuộc hôn nhân lần đầu tan vỡ trong vòng 10 năm, 1/5 kết thúc sau 5 năm. Một công trình nghiên cứu “Về ly dị và tái hôn” cũng đưa ra con số 43% những cuộc hôn nhân lần đầu đã chấm dứt trong vòng 15 năm. Sau cuộc đổ vỡ lần đầu, có người lại yêu và tái hôn nhưng số liệu về những cuộc hôn nhân lần thứ hai còn đáng buồn hơn, vì nhịp độ đổ vỡ của nó cao gần gấp rưỡi lần kết hôn thứ nhất vì nó phức tạp hơn do có con riêng của mỗi người. Song vẫn có người tiếp tục kết hôn lần thứ ba và họ lại đi vào vết xe đổ, đến nỗi có nhà nghiên cứu gọi hiện tượng này là “hội chứng ly hôn mãn tính”. Số người làm lễ kết hôn tại nhà thờ giảm xuống còn 1/3 so với hai thập kỷ trước, số cặp lựa chọn lối sống không hôn thú tăng 65% cùng thời gian đó nhưng nhịp độ thất bại của những cuộc hôn nhân không được pháp luật thừa nhận này còn cao hơn nhiều so với hôn nhân truyền thống.

 

Bởi vì khi chúng ta yêu ai có thể chỉ vì hai người gặp nhau ở một vài điểm chung nào đó. Có hai anh chị gặp nhau trong một đoàn đi lao động xuất khẩu ở nước ngoài và làm việc cùng nhau ở một nhà máy. Chị cảm kích vì được anh chăm sóc ân cần với cái vẻ ngoài đẹp mã của anh. Sau vài tháng thì tình yêu nảy nở. Họ thấy hai người rất hợp nhau ở sự vui tính và thích du lịch. Hết thời hạn lao về nước họ làm đám cưới, bạn bè đến dự rất vui ai cũng khen họ đẹp đôi. Nhưng mới ở với nhau được một năm dã nảy sinh nhiều chuyện và một năm nữa thì đưa nhau ra tòa..


Câu hỏi đặt ra là : Làm thế nào giảm bớt nhịp độ thất bại của hôn nhân? Và một câu hỏi nữa quan trọng hơn : Đâu là nguyên nhân của những thất bại đó? Tại sao hai người yêu nhau muốn ăn đời ở kiếp với nhau lại khó đến vậy? Peter Hector cho rằng một trong số nguyên nhân chính gây ra nhịp độ thất bại cao của hôn nhân là vì người ta tưởng rằng một khi hai người đã yêu nhau thì tình yêu sẽ bền vững mãi và họ sẽ sống với nhau hạnh phúc suốt đời. Nhưng nhà nhân chủng học nổi tiếng Hélen Fisher có bằng chứng từ phòng thí nghiệm để nói rằng khi người ta yêu nhau say đắm, não bộ của họ sản sinh một thứ hoá chất gọi là phenylethylamin, tạm gọi là “hóa chất yêu” nó gây ra sự si mê nhau của các đôi trai gái. Theo bà, thiên nhiên đã tạo ra sự gắn kết này cũng như con đực và con cái ở các loài động vật và duy trì tình trạng đó một cách đầy đủ cho đến khi sự thụ thai được hoàn thành để duy trì nòi giống. Còn sau đó, quá trình chung sống vợ chồng thủy chung bền vững suốt đời không được tạo hóa “lập trình” sẵn mà do xã hội văn minh của chúng ta quy ước như vậy. Cho nên để làm được cái việc “trái tự nhiên” đó chúng ta phải liên tục đầu tư vun đắp mối quan hệ ấy chứ nó không có sẵn theo bản năng tự nhiên. Những thí nghiệm lâm sàng cho thấy, sau một thời gian chung sống, "hoá chất yêu” giảm đi cùng với sự nguội dần của tình yêu lãng mạn buổi ban đầu và sức kết dính giữa hai đối tác hôn nhân cũng suy giảm theo. Fisher cho rằng sự giảm thiểu của hóa chất này chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự hờ hững của đôi lứa chưa kể những nguyên nhân tâm lý như quy luật của sự nhàm chán cũng góp phần đưa đến sự tan vỡ của những mối quan hệ bắt đầu bởi tình yêu lãng mạn.


Đa số người trẻ tuổi bước vào hôn nhân thường tin rằng đã tìm đúng “nửa kia” của mình. Phần lớn những người được phỏng vấn nói rằng lúc ấy họ chỉ nghĩ được sống bên nhau mãi mãi và họ hình dung cuộc hôn nhân rất đơn giản, hạnh phúc chỉ cần “một gian nhà nhỏ đi về có nhau”. Tất cả họ thú nhận là khi họ yêu một người nào đó là do sự gặp gỡ của một số nhu cầu tình cảm và tình dục. Cuộc sống chung sẽ ra sao, nghệ thuật chung sống thế nào, với hầu hết mọi người chỉ có cuộc hôn nhân của cha mẹ là nguồn thông tin trực tiếp để noi theo. Nhưng thời đại đã đổi thay. Cái mà cha mẹ chúng ta chấp nhận, có thể hôm nay chúng ta lại không chấp nhận. Đời ông bà ta hôn nhân cứ sinh con đẻ cái, chông nói vợ nghe, bảo nhau làm ăn no đủ là mãn nguyện rồi nhưng ngày nay con người hiện đại đòi hỏi chất lượng hôn nhân cao hơn thế, nếu gia trưởng áp bức, bạo hành hoặc vợ lẽ con thêm là không chấp nhận được thà sống độc thân nhưng có nhiều bạn tình còn hơn. Cho nên cái làm nên sự bền vững của hôn nhân ngày nay là sức hấp dẫn nhau, là tình yêu là niềm nhung nhớ mỗi khi đi đâu xa vài ngày. Nếu sức hấp dẫn không còn, tình thương yêu nhung nhớ cũng không, đối xử với nhau lại thiếu văn hóa nữa thì tờ đăng ký kết hôn cũng chẳng giữ được nhau. Nếu một trong hai người có những thói quen không chấp nhận được nhưng anh tuyên bố “Tôi chỉ có thế thôi” thì mời anh ở lại một mình. Anh cũng không thể nói “Tôi không bao giờ ly hôn” vì lá đơn chỉ có một chữ ký tòa vẫn thụ lý.


Có ông chồng nói: “Tôi là chồng cô, tôi có quyền đòi hỏi và cô phải đáp ứng”, câu ấy nói vào thế kỷ 21 này thì quá lỗi thời rồi. Ngày nay người này chỉ có quyền “đề nghị” còn “duyệt” hay không là quyền người nkia. Nếu người ta không muốn đáp ứng, người ta có quyền khước từ, không thể lấy “quyền làm chồng” bắt ép họ được. Có người ghen không cho vợ đi làm, bắt phải nghỉ việc ở nhà phục vụ chồng con là điều không mấy ai chấp nhận. Vì đó là những việc không được trả lương, lúc cãi nhau chồng mắng là “ăn bám”. Có anh kỹ sư đòi hỏi “chuyện ấy” không được, sáng ra một tay túm tóc, một tay chỉ vào mặt vợ quát: “Tao là chồng mày, tao có quyền ngủ với mày”. Anh đang sống ở thời nào? Chuyện đó không những sai mà nếu anh cố tình cưỡng bức vợ, anh còn phạm pháp.


Từ trước đến nay, ai cũng cho rằng muốn có ngôi nhà hạnh phúc phải xây dựng trên nền móng tình yêu. Nhưng “nền móng” phải là cái gì cố định, bất biến. Lấy tình yêu làm nền móng là mạo hiểm. Vì tình yêu không phải là bất biến. Nhà thơ Xuân Diệu từng viết “Tình yêu đến tình yêu đi ai biết”?. Muốn lấy tình yêu làm nền móng phải biết cách nuôi dưỡng nó, không thể lấy “quyền” làm chòng, làm vợ để ép buộc, sở hữu nhau như một thứ tài sản của riêng mình. Chính sự đối xử bất bình đẳng như vậy đã là nguyên nhân giết chết tình yêu của họ.
Điều quan trọng nữa khiến hôn nhân đổ vỡ là tính mục đích của nó. Đã bao giờ bạn tự hỏi ta kết hôn để làm gì? Nếu hỏi tại sao hai bạn kết hôn? Có thể trả lời vì chúng tôi yêu nhau. Nhưng nếu hỏi mục đích kết hôn của hai bạn là gì? Mà trả lời là để được yêu nhau thì không cần kết hôn vẫn yêu nhau được, có khi còn yêu hơn vì lúc nào cũng khao khát. Nếu mục đích là muốn có cô vợ xinh đẹp để ngắm cho sướng mắt, để hãnh diện với bạn bè thì sao bạn lại chê cô ấy không biết kiếm tiền giỏi như người khác? Nếu bạn lấy chồng vì anh ta có nhà to xe đẹp thì sao bạn lại ca thán vì anh ta khô khan không lãng mạn gì cả? Khác nào bạn mua cái tủ lạnh để đựng thức ăn rồi lại buồn vì không cho đĩa hát vào đó nghe được. Có người mua cái mũ đội đầu nhưng lại than phiền vì nó không dùng được để cắm hoa. Cho nên bạn định kết hôn với ai bạn phải xác định cái mục đích của hôn nhân chứ chỉ vì tình yêu thôi thì không cần kết hôn. .


Hôn nhân không phải là cái nôi để nuôi dưỡng tình yêu, bởi vì đó không phải là mục đích của nó. Hôn nhân còn là nơi để chúng ta thực hiện các nghĩa vụ làm người, nuôi con dạy cái, phụng dưỡng cha mẹ. Đời sống gia đình là một sự lao động vất vả chứ không lãng mạn như tình yêu. Không chỉ lao động chân tay như nấu nướng, dọn dẹp mà trước hết là lao động của hệ thần kinh khi có lúc ta cảm thấy không kiềm chế nổi cơn giận dữ, là lao động của sự ứng xử khi chung sống với ai đó đâu phải dễ dàng, là lao động của sự tha thứ mỗi khi đối tác mắc sai lầm. Những loại lao động này có khi đòi hỏi phải cố gắng hơn cả ở nơi làm việc, vì ở đó các nỗ lực của ta có mục tiêu cụ thể và được khuyến khích, trong khi lao động gia đình là những việc không tên, phải âm thầm chịu đựng mà không được ai ghi nhận.


Khi kết hôn, ai chẳng muốn có tình yêu hạnh phúc và bền vững suốt đời nhưng muốn như thế phải biết cách nuôi dưỡng nó nếu không nó sẽ lụi tàn.. Nhiều năm làm tư vấn tôi đã nghe những đôi ca ngợi tình yêu của họ lúc ban đầu đẹp như mơ. Nhưng đến một ngày họ lại chán nhau và lén lút đi yêu người khác. Tình yêu chỉ là chất xúc tác khiến chúng ta đến với nhau, để sống với nhau suốt đời chỉ tình yêu thôi không đủ.


Trịnh Trung Hoà

Nếu bạn gặp vướng mắc trong tình yêu, hôn nhận mà chưa tìm ra hướng giải quyết.

Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để nhận được sự trợ giúp từ chuyên gia Trịnh Trung Hòa.

Hướng dẫn đăng ký tư vấn