Quả bom ly hôn ở Châu Á

Quả bom ly hôn ở Châu Á

Cách đây không lâu, một khi người phụ nữ Á Đông đã bước lên xe hoa về nhà chồng thì dù hôn nhân có hạnh phúc hay không, họ cũng cam phận một đời. Nhưng, vài thập kỷ gần đây, người ta nhận thấy hơn 70% số đơn ly hôn lại do phụ nữ viết. Họ thà một mình nuôi con còn hơn làm vợ mà không hạnh phúc.

Theo tổng hợp của giáo sư Stella Quah, một nhà xã hội học của Đại học quốc gia Singapore, hiện số vụ ly hôn ở quốc gia này đã tăng gấp ba lần so với năm 1990, ở Thái Lan là gấp đôi. Trong khoảng 20 năm, nhịp độ ly hôn ở Trung Quốc cũng tăng gấp đôi, ở Đài Loan tăng gấp ba. Tỷ lệ này ở Hàn Quốc cũng vượt cả một số nước châu Âu như Đan Mạch, Hungary.

ly hôn

Tương lai sẽ không xấu hơn quá khứ

Ở nhiều thành phố châu Á hiện nay, các văn phòng tư vấn hôn nhân luôn tấp nập vì lượng khách hàng quan tâm đến ly hôn. Trên một đường phố yên tĩnh ở ngoại vi Tokyo, những người vợ bất hạnh có thể ghi tên tham gia một lớp học ly hôn hai ngày để học 50 thủ thuật tránh bị bạo hành khi ly hôn. Nguyên do, những người đàn ông tự coi mình là ông chủ, vợ như người hầu, chẳng thú vị gì chuyện ly hôn, họ cũng không thiếu những cách làm cho tòa án gặp khó khăn trong việc xét xử, đôi khi làm cho người vợ phải trải qua nhiều đau đớn cả tinh thần lẫn thể xác. Còn ở Đài Loan, bạn có thể đọc hồi ký của Rachel Wang, một nữ văn sĩ được nhiều người yêu mến khi cô kể lại một cách chân thực sự đổ vỡ hôn nhân của chính mình, bắt đầu từ khi phát hiện chồng ngoại tình: “Có lẽ số phận đã đùa cợt tôi, một người đổ ra bao nhiêu tâm huyết cho hôn nhân mà không giữ nổi cuộc hôn nhân của chính mình”. Rachel Wang còn tỏ ra ân hận vì đã ly hôn quá muộn: “Lẽ ra, tôi có thể hạnh phúc hơn nếu ly hôn sớm mười năm. Tất nhiên ly hôn là đau đớn, đáng sợ nhưng không phải chỉ có thế, nó cũng là giải thoát. Tôi không do dự vứt bỏ quá khứ để làm một người độc thân thanh thản hơn là làm người vợ khốn khổ, luôn bị lừa dối”.

Deepa, một phụ nữ Ấn Độ ly hôn năm 1997. Bốn năm sau, cô tái hôn nhưng người chồng thứ hai lại nghiện rượu. Giờ Deepa đã 40 tuổi, về sống với cha mẹ ở ngoại ô Bombay cùng cô con gái 11 tuổi nhưng vẫn chưa quên cơn ác mộng về lần tái hôn đó. Chồng Deepa thậm chí lấy cả tiền học phí của con ném vào quán rượu, tiền lương thì không bao giờ đem về nhà. Deepa nói: “Sau hơn ba năm lấy chồng lần thứ hai, cuộc sống của tôi tàn lụi dần và tôi nhận ra mong muốn cải tạo một người đàn ông hư hỏng là chuyện hoang đường”.

Với Still (Ấn Độ), rời bỏ chồng có khi cũng là giải phóng cho một người đàn ông bất hạnh. Nhiều lúc cô kinh ngạc nhận ra ngay cả những cơn say triền miên của chồng cũng có nguyên nhân từ mình. Still thương con vì đã không đem lại được cho con một gia đình đầy đủ cả cha lẫn mẹ. Bây giờ, mình cô phải cáng đáng toàn bộ việc nuôi dạy con. “Nhưng từ nay, tôi không phải sống phụ thuộc vào ai. Đôi khi trông thấy người ta có đôi tôi cũng chạnh lòng. Nhưng nói chung, trong những gia đình Ấn Độ, bao giờ phụ nữ cũng thấp kém hơn chồng, phải nghe theo lời chồng dù anh ta sai. Vì thế, tôi không hề hối tiếc. Hôn nhân với tôi chỉ là một chuỗi ngày sầu não. Chắc chắn rằng bất cứ điều gì tôi có thể phải trải qua trong tương lai cũng không thể xấu hơn những gì tôi đã phải nếm trải trong quá khứ”, Still chia sẻ.

Luật hôn nhân cũng phải thay đổi

Nhiều Trung tâm hỗ trợ gia đình của Hàn Quốc ra đời từ mấy năm nay để giúp các gia đình tư vấn pháp lý miễn phí cho chị em đòi quyền bình đẳng, khuyên giải và an ủi những người vợ đang phải vượt qua những day dứt trong quá trình ly hôn. Nhưng, trong khi chỗ này tưng bừng kết hôn, chỗ kia lại đau đớn ly hôn.

Theo nhà xã hội học Kwak Hee: “Hàn Quốc đã đột ngột trải qua những thay đổi trong tất cả các lĩnh vực xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa. Chỉ trong một thế hệ, làn gió mới đã làm thay đổi tất cả, tất nhiên nó cũng tràn qua ngưỡng cửa các gia đình. Cũng như nhiều nước châu Á khác, khi nền kinh tế chuyển từ nông nghiệp sang công nghiệp, phần lớn phụ nữ từ đồng ruộng đi vào nhà máy và có thu nhập ổn định thì họ không vội vã kết hôn khi đến tuổi lấy chồng và càng không chấp nhận hôn nhân bất hạnh”. Cùng với sự rời bỏ mái nhà đơn sơ ở làng quê, bước vào thang máy lên những chung cư cao tầng hiện đại nhanh như một giấc mơ, đã khiến phụ nữ không còn cam chịu cuộc sống lứa đôi không hạnh phúc khi pháp luật cho phép ly hôn và xã hội cũng cởi bỏ những thành kiến lâu đời với người phụ nữ bỏ chồng.

Ngày càng nhiều tác phẩm điện ảnh về đề tài xung đột vợ chồng đến với công chúng. Chuyện hôn nhân bất hạnh, ngoại tình, ly hôn được khai thác từ nhiều góc độ. Người xem có thể phát biểu suy nghĩ cá nhân qua các đường dây trực tuyến về cảnh vợ chồng trong phim như thế thì có nên kéo dài nữa hay không. Nhà làm phim Park Hwan Wook cho rằng, những bộ phim như thế được đông đảo người xem ưa thích, nhất là từ sau khủng hoảng kinh tế năm 1997, khi nhiều người đàn ông mất việc, vợ họ có cơ hội bước ra khỏi ngưỡng cửa gia đình, tiếp cận cuộc sống tự do. Đó là mảnh đất để người ta nhận biết thế nào là hạnh phúc vợ chồng và chuyện ly hôn giờ đã trở thành bình thường ở Hàn Quốc.

Kwak nói, Luật Hôn nhân Hàn Quốc đã xóa bỏ chế độ chỉ có đàn ông làm chủ gia đình. Trước đây, khi một người đàn ông kết hôn, vợ và các con sẽ nối tiếp nhau đăng ký vào cuốn sổ hộ tịch mà anh ta là chủ hộ. Khi quan hệ với chính quyền, khi cần vay ngân hàng, hoặc trẻ con đến trường đều phải dựa vào cuốn sổ đó và không thể thiếu chữ ký của người đàn ông chủ hộ. Nếu ly hôn, người vợ sẽ bị xóa tên khỏi sổ hộ tịch, nhưng con cái thì không bao giờ, trừ phi người đàn ông từ bỏ quyền làm cha. Nhưng, theo luật hiện hành, khi ly hôn, người vợ sẽ được cấp sổ hộ tịch mới cho riêng mình và đăng ký tên con vào đó.

Lee Seung Soon mới thuê được căn hộ hai phòng ở ngoại ô Seoul để sống với hai con và người chồng thứ hai, con chị gọi người này là bố. Song, đối với xã hội, lũ trẻ vẫn là con của người cha vắng mặt, vì chúng vẫn bắt buộc phải mang họ của ông ta. Lee kể, có lần, cô giáo của con trai chị nói: “Con chị thậm chí không biết họ của nó là gì. Nó định dùng họ của cha dượng nhưng như thế là không hợp pháp”. Tình trạng đó chỉ có thể sửa đổi nếu người chồng đã ly hôn của chị xác nhận, nhưng sau khi chia tay, chị không còn biết anh ta giờ đang sống ở đâu. May mắn cho Lee và nhiều phụ nữ cùng cảnh ngộ, trong cuộc trưng cầu dân ý gần đây, chỉ có dưới 40% số phiếu thăm dò ở Hàn Quốc ủng hộ quan điểm phải giữ họ đứa trẻ theo huyết thống. Một số nghị sĩ đã đưa điều này ra thảo luận ở nghị viện theo nguyện vọng của hầu hết phụ nữ đã ly hôn. Cuộc đấu tranh kéo dài gần 30 năm, giờ mới đến hồi kết thúc.

Nữ tiến sĩ xã hội học Imtiaz Ahmad nói: “Ở Ấn Độ hôm nay, phụ nữ không chấp nhận những điều vô lý như họ từng phải chịu đựng từ nhiều đời. Thậm chí ở những vùng công giáo toàn tòng mà cách đây không lâu ly hôn còn bị ngăn cấm, nay tòa án cũng xử ly hôn, ngay cả với những lá đơn chỉ có một chữ ký”. Bà Irma Hutabarat, chủ tịch Hội Bảo vệ phụ nữ, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Gia đình và phụ nữ ở Indonesia cho biết: “Phụ nữ ngày nay không thể ngồi chờ đàn ông giải phóng mình, muốn được giải phóng, phải đấu tranh”.

Không cần đàn ông

Ở Malaysia, nữ luật sư Kamar Ainiah khẳng định: “Khi ly hôn xảy ra, nhiều phụ nữ có khả năng nuôi con thậm chí không cần sự hỗ trợ của chồng cũ. Nhưng, không phải chỉ vì thế họ muốn ly hôn mà còn vì họ đã được trang bị những kiến thức về hôn nhân và gia đình”. Alya Rohali, nữ diễn viên nổi tiếng ở Indonesia đã quyết định kết thúc cuộc hôn nhân bất hạnh của cô sau năm năm chung sống, và bây giờ ở tuổi 28, Alya tuyên bố: “Chúng ta cần chứng minh rằng có thể thành công về mọi phương diện mà không cần phải có đàn ông”.

Sự ly hôn gia tăng còn vì giới trẻ đòi hỏi ngày càng cao. Uthaiwan Jamsutee, một nhà nghiên cứu gia đình ở Thái Lan nói: “Phụ nữ ngày nay biết sống cho mình hơn. Nếu xảy ra mâu thuẫn trong hôn nhân, đầu tiên họ quan tâm đến quyền lợi của chính họ thay vì nhường nhịn đối tác. Trong nhiều vùng của châu Á, ngày càng ít cảnh kể lể trong nước mắt của những người vợ bị chồng đối xử tệ bạc, họ sẵn sàng viết đơn ly hôn”. Nếu năm 1975, có 6.810 đôi vợ chồng Nhật Bản ly hôn sau 20 năm chung sống thì năm 2002 là 45.553, gấp khoảng sáu lần. Bà Atsuko Okano, tác giả cuốn Cuộc hôn nhân hoàn hảo viết: “Bạn tìm được người bạn đời lý tưởng thì bạn hạnh phúc nhưng nếu tôi không tìm được người như thế, tôi cũng có thể hạnh phúc khi sống một mình”.

Không còn cách nào khác, người đàn ông phải quen dần với thực tế mới này. Ở Nhật Bản, những người chồng bị từ bỏ, hầu hết đang bối rối với cuộc sống một mình. Chuyên gia tâm lý Hiromi Ikeuchi, tác giả nhiều cuốn sách về hôn nhân ở Nhật nhận xét: “Đàn ông đối phó với ly hôn kém hơn phụ nữ. Phần lớn họ không những chỉ mất vai trò người chồng mà mất luôn cả vai trò người cha. Đó là nỗi đau kép của họ”.

Ly hôn ở Việt Nam có nhiều yếu tố bạo hành, ngoại tình

Việt Nam không nằm ngoài vùng ảnh hưởng quả bom ly hôn của châu Á. Những năm gần đây, số lượng các vụ ly hôn ở Việt Nam tăng nhanh. Thống kê của ngành tòa án cho thấy, nếu năm 2000 chỉ có 51.361 vụ thì năm 2005 đã tăng lên 65.929 vụ; đến năm 2010, con số này lên tới 126.325 vụ. Người vợ đứng đơn ly hôn gấp hai lần so với người chồng. Số năm sống trung bình trước khi ly hôn của các cặp vợ chồng là 9,4 năm, riêng ở các khu vực nội thành của các thành phố lớn, chỉ tám năm.

Theo số liệu của ngành tòa án TP.HCM, hiện có khoảng 40% các cuộc kết hôn kết thúc bằng ly hôn (tăng gấp đôi so với năm 1998). Nếu so sánh thì tỷ lệ này của nước Mỹ là 49%, cao nhất thế giới. Ở các nước phát triển khác cũng khoảng trên 40%. Như vậy, tuy thua kém nhiều về thu nhập nhưng tần suất ly hôn trong các gia đình Việt Nam ở các đô thị lớn cũng không kém các nước phát triển. 60% các vụ ly hôn ở Việt Nam có yếu tố bạo lực gia đình và trung bình, cứ ba vụ ly hôn thì có một vụ do nguyên nhân ngoại tình. Trên thực tế, tỷ lệ ngoại tình hẳn sẽ còn cao hơn, nếu tính tới các trường hợp “ăn vụng khéo chùi mép” và tha thứ hay hàn gắn.

Một cuộc điều tra đã chỉ ra bốn nguyên nhân chủ yếu thường dẫn đến ly hôn là mâu thuẫn về lối sống, ngoại tình, kinh tế và bạo lực gia đình, nhưng nguyên nhân chủ yếu là lối sống và ngoại tình. Từ xưa đến nay, đàn ông Việt hầu như không làm những việc vặt trong nhà. Nhiều người coi đó là “thiên chức” của phụ nữ. Với lý do kiếm tiền, đàn ông tự cho mình quyền đi suốt ngày, thậm chí cả buổi tối, dồn tất cả việc nhà và chăm con cho vợ. Nhưng họ vẫn đòi “dạy” vợ như ông và bố họ ngày xưa. Trong khi đó, công cuộc giải phóng phụ nữ ở Việt Nam đã đạt được nhiều thành quả đáng kể. Ở các thành phố, hầu hết phụ nữ đi làm ngoài xã hội như chồng, không ít trường hợp có địa vị xã hội và thu nhập bằng hoặc hơn chồng. Khi việc ngoại tình hết đường chối cãi, các ông chồng hứa sửa chữa nhưng chỉ ít lâu sau lại đâu vào đấy thì người vợ không tha thứ nữa, họ nộp đơn ra tòa.

Theo truyền thống, đa số phun nữ châu Á yêu và tôn trọng người bạn đời. Nhưng, lịch sử đã sang trang, ngày nay họ không còn sống sau tấm mạng che mặt và tự bằng lòng với sự phụ thuộc vào chồng. Theo tính toán của nhà xã hội học Ikeuchi, trung bình sức chịu đựng hôn nhân bất hạnh của người phụ nữ châu Á ngày nay vào khoảng chín năm trước khi ly hôn. Đó là hồi chuông cảnh báo cho những đàn ông không muốn mất vợ.

Chuyên gia tâm lý: Trịnh Trung Hòa

Nếu bạn gặp vướng mắc trong tình yêu, hôn nhận mà chưa tìm ra hướng giải quyết.

Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để nhận được sự trợ giúp từ chuyên gia Trịnh Trung Hòa.

Hướng dẫn đăng ký tư vấn